Ortiganieuws

Milde zuiverende huidscrub

Ingrediënten voor 2 porties

  • 2 eetlepels fijn gemalen amandelen
  • 2 eetlepels fijn gemalen havervlokken
  • 2.5 eetlepels rietsuiker
  • 4 eetlepels kokosolie (virgin vaste vorm)
  • 2 druppels etherische olie palmarosa
  • 2 duppels etherische olie rode mandarijn schil
  • 1 druppel etherische olie jeneverbes

Meng alle ingrediënten samen tot een egale pasta. Hiermee kan je het ganse lichaam mild scrubben. Ook geschikt voor het gelaat.

Heb je een eerder droge huid, scrub dan slechts  2 keer per maand. Heb je een eerder vette huid, dan mag je gerust wekelijks een scrubbeurt inlassen.

Tips

Vervang de suiker eens door zout voor een meer grove scrub die meer mineraliserend werkt. Zeer goed voor de voeten. Deze is wel minder geschikt voor mensen met  een zeer gevoelige huid of om het gezicht en de halsstreek mee te verzorgen. De suiker daarentegen  zorgt voor een zachtere scrub. Voor een voetenscrub is een druppeltje etherische olie van pepermunt samen met 2 druppels palmarosa zeer aangenaam.

Plant in de kijker: Heilige basilicum (Ocimum tenuiflorum)

Sommige planten kennen bijzonder veel variëteiten. Basilicum is er zo één van. De meesten onder ons kennen de variant ‘Ocimum basilicum’, het klassieke keukenkruid dat bijzonder smaakvol is in tomatenbereidingen en om te verwerken in pesto’s.

De heilige basilicum, ook wel Tulsi genaamd, is een minder gekende variëteit.  Hij is één van de bijzonderste planten van het Indische subcontinent en krijgt naast de lotus een zeer cruciale plaats in het Hindoeïsme. Heilig verwijst ondermeer naar de rol die deze plant speelt bij diverse ceremonies. Tot op heden zie je deze variëteit heel veel rond Hindoetempels in Indië en Thailand ter verering van Lakshimi, godin van vruchtbaarheid, schoonheid en goddelijkheid.

Heilige basilicum is vandaag de dag geclassificeerd als adaptogeen kruid dat zeer vaak gebruikt wordt in de Ayurvedische levensleer. De kracht van adaptogenen is ondermeer hun vermogen om stress beheersbaar te maken.

We onderscheiden diverse soorten stress. De gekende mentale of psychische stress die kan leiden tot onrust, slecht slapen, of depressiviteit. Tulsi bevat eigenschappen die ondersteunend zijn bij  een gevoel van agitatie of bij depressieve neigingen.

Daarnaast kennen we ook fysieke stress na blootstelling aan zware lichamelijke activiteit en overbelasting of als gevolg van overlast door lawaai en drukte. Tulsi helpt bij het goed omgaan met onze energie en zo ons uithoudingsvermogen te optimaliseren.

Tenslotte is er ook de chemische stress die we ondervinden door blootstelling aan diverse industriële stoffen. Dankzij haar antioxidantenwerking is de plant ondersteunend naar immuniteit toe waardoor we het vermogen van het lichaam om schadelijke stoffen op te ruimen kunnen bevorderen.

Inwendig kan je het kruid nuttigen als keukenkruid in voeding of een extract op waterbasis maken om te drinken. Uitwendig kent het kruid ondermeer een toepassing naar wondverzorging, bij behandeling van acné maar ook ter verlichting van spierkrampen. Hiervoor kan je kompressen gebruiken op basis van een waterig extract of  kan je gebruik maken van de etherische olie (chemotype Methylchavicol) die je verdund in een plantaardige olie. De etherische olie kan tevens verneveld worden ter ondersteuning van luchtwegenklachten en ter bevordering van rust en kalmte.

Contra indicaties

Bij normaal gebruik onder de vorm van keuken gebruik, nuttigen in tisane is het een veilig kruid.

Gebruik nooit basilicumpreparaten  tijdens de zwangerschap of bij het zogen.

Gebruik de etherische olie van heilige basilicum spaarzaam. Overdadig gebruik kan een suf gevoel geven. Gebruik ze zeker nooit onverdund op de huid en ook niet bij mensen met zeer gevoelige huid. Gebruik ze nooit inwendig of zelfs op de huid tijdens de zwangerschap of tijdens het zogen. Wees zelfs zeer voorzichtig met het vernevelen ervan.

Etherische olie pepermunt en rode mirte

Pepermunt – Mentha peperita

De etherische olie wordt gewonnen uit het blad van de zeer aromatische pepermunt plant.  Ze is bijzonder veelzijdig en hoort terecht thuis in de natuurlijke huisapotheek.

Vooreerst is pepermunt olie zeer geschikt voor diverse pijnen te verlichten dankzij het gehalte aan menthon.  We denken ondermeer aan hoofdpijn maar ook keelpijn wordt verzacht door één druppel pepermunt aan te brengen op een lepeltje honing en dit 3 maal daags in te nemen.

Daarnaast is dit een top olie voor ondersteuning van het spijsverteringsstelsel. Hiervoor kan je de olie vernevelen maar nog krachtiger is de orale inname van maxium 3 druppels per dag op honing of olie. Ze werkt ontstekingswerend, antiviraal en antibacterieel en is een waar tonicum voor lever en pancreas. Verder heeft pepermunt olie zijn heilzame eigenschappen al bewezen bij mensen met een gevoelig darmstelsel. Ook maagklachten en misselijkheid kunnen verlicht worden met pepermunt.

Pepermuntolie vernevelen geeft een verhelderend en verfrissend effect en is bovendien goed inzetbaar bij verkoudheden en griepachtige klachten. De olie kan gebruikt worden om vermoeidheid en depressieve gevoelens te verlichten.

Op de huid wordt pepermuntolie sterk verdund ingezet omwille van zijn jeukstillende eigenschappen. Voor andere toepassingen op de huid is voorzichtigheid geboden. Gebruik pepermunt olie nooit in bad. In combinatie met warmte werkt de munt sterk verkoelend en kan het leiden tot koude shock.

Contra indicaties:

  • niet inwendig en op de huid of in bad te gebruiken bij kinderen onder 6 jaar.
  • bij zwangerschap en borstvoeding pepermunt niet inwendig en op de huid gebruiken. Vernevelen kan wel.
  • niet gebruiken op zeer gevoelige of beschadigde huid. Evt kan dan gekeken worden naar het hydrolaat van munt.
  • geen langdurig inwendig gebruik zonder advies van een deskundig therapeut

Rode mirte – Myrtus communis

Deze olie wordt via stoomdestillatie van bloemen, blad en twijgen verkregen. In het oude Griekenland was mirte gewijd aan Aphrodite, godin van liefde en schoonheid. De geur is zachter dan eucalyptus. De zoete toets wordt bekomen door het mee destilleren van de bloemen.

Rode mirte heeft een breed spectrum aan eigenschappen. Zo is ze allereerst zeer heilzaam voor de luchtwegen. Ze is sterk ondersteunend bij diverse longproblemen, in het bijzonder bij kinderen. Verder is de olie een stimulans voor de immuniteit. Ook bij verkoudheden en griepachtige klachten is het een topper. Een ideale olie om te vernevelen in leefruimte.

Daarnaast is rode mirte een zeer krachtig tonicum voor de huid.  Ideaal voor vette, ontstoken huid of bij acne. De samentrekkende eigenschappen maakt de olie tevens ideaal bij rimpels.

Neem 4 eetlepels badzout en doe er 3 druppels rode mirte op. Evt in combinatie met 4 druppels palmarosa. Geniet van een kalmerend en immunostimulerend badje. Ideaal voor het slapengaan. Je kan de etherische oliën eveneens oplossen in een beetje (plantaardige) melk en zo toevoegen aan het bad.

Op mentaal vlak is mirte verkwikkend en heeft een bijzonder goed effect op het humeur. Een ideale olie om boosheid te verwerken.

Contra indicaties:

  • niet gebruiken bij zwangerschap
  • niet gebruiken bij kinderen jonger dan 6 jaar
  • voorzichtig bij kinderen met spastische luchtwegproblemen

Pure tussendoortjes met kruidige toets

Kruidige koekjes

Voor 10 stuks

  • 75 gram meel (wij gebruikten T85 tarwemeel)
  • 40 gram geklaarde boter
  • 25 gram ongeraffineerde rietsuiker
  • 1 eetlepel hydrolaat citroenverbena (roos of neroli kunnen ook)
  • 1 theelepel Ortiga koekkruiden
  • snuifje zout

Meng alle ingrediënten samen, kneed tot soepel deegje. Laat zo’n 30 minuten rusten in de koelkast.

Vorm koekjes en leg op een met bakpapier beklede bakplaat. Bak ze goudbruin op 180-200 graden gedurende 10-15 minuten.

Indien je wenst kan je er een stukje noot in leggen voor het bakken, of na het bakken even een gesmolten donkere chocolade doppen met één kantje.

TIP: wij werken heel graag met geklaarde boter wanneer we verhitten op hoge temperaturen. Het grote voordeel van dit product, dat vooral in de Indiase keuken wordt gebruikt, is dat het tegen zeer hoge baktemperaturen kan zonder schadelijke stoffen vrij te geven. Dit is niet het geval bij diverse andere vetten.

Krachtige dadelballetjes

Voor 10 stuks

  • 10 medjool dadels
  • 40 gram pure chocolade (wij gebruikten de 80% callets van Callebaut)
  • 50 ml kokosmelk
  • 30 gram noten (wij gebruikten een mengeling van hazelnoten en walnoten)
  • 2-3 eetlepels water
  • snuifje zout
  • snuifje Ortiga koekkruiden
  • optioneel voor de afwerking : cacaopoeder of kokospoeder

Verwarm de chocolade au bain marie met de kokosmelk. Eens je een egale massa krijgt voeg je snuifje zout en snuifje kruiden toe.

Hak de noten in stukjes met behulp van een vijzel. De mengeling hoeft niet geheel poederig te zijn, er mogen nog kleine stukjes in zitten. Daarom is een vijzel handiger dan een blender.

Vermaal de dadels tot een pasta met een klein beetje water.

Vermeng de notenstukjes onder de dadelpasta en voeg ook een klein snuifje zout toe. Meng alles door elkaar met de handen. Vorm er balletjes van en haal door de chocolade ganache.

Laat even opstijven in de koelkast. Haal ze erna eventueel nog door cacaopoeder of kokospoeder.

Etherische olie in de kijker – palmarosa (Cymbopogon martinii)

Toegegeven, wij zijn echt fan van deze uiterst veelzijdige etherische olie met een zachte, zoete geur.

De olie wordt gewonnen via stoomdestillatie uit een grassoort die wel tot 3 m hoog kan worden en vooral groeit in Zuid-Azië. Ze heeft een zachte, bloemige geur, zonder overheersend te zijn.

Naar werking toe is deze olie echt een toppertje. Er zijn heel krachtige etherische oliën die als inhoudsstof fenolen bevatten. Deze worden de natuurlijke antibiotica bij uitstek genoemd. Voorbeelden hiervan zijn tijm thymol, kruidnagel en oregano. Deze oliën zijn echter ook wat meer irriterend voor de huid en evt ook zwaarder om te vernevelen.

Palmarosa bevat een andere inhoudstof, namelijk monoterpeenalcoholen. Deze zijn een bijna zo krachtig als de fenolen maar  wel uiterst veilig in gebruik en ook voor kinderen.  De olie is sterk antibacterieel, antiviraal en bevat  schimmeldodende eigenschappen. Verder behoort ze tot de meest huidvriendelijke etherische oliën van de aromatherapie. Zo heeft palmarosa celvernieuwende en wondhelende eigenschappen. Bovendien helpt ze de talgproductie te reguleren: dat wil zeggen bij een teveel onderdrukken en bij te weinig bijsturen om meer te produceren. Al deze eigenschappen maakt dat palmarosa voor diverse huidtypes kan ingezet worden: droge, vette, normale, gevoelige huid met eczeem. Al deze huidtypes hebben baat bij de verzorgende kracht van deze etherische olie.

Palmarosa is ook zeer goed inzetbaar bij stressgerelateerde klachten. Ze werkt kalmerend en ontspannend en heeft een versterkend effect op het zenuwstelsel.

Tenslotte werkt de olie ook zeer goed in op de circulatie en op het hart en is ze inzetbaar voor diverse ontstekingen: blaasontsteking, neusholteontsteking (sinusitis) en bij diverse schimmelinfecties op de huid.

Hoe kan je de etherische olie gebruiken?

Vernevelen in een toestelletje : een aantal druppels  – kan ook op een kinderkamer. Aangenaam in combinatie met ondermeer wierook, sandelhout, roosgeranium

In tal van huidverzorgende producten: gelaats- of lichaamsolie, crèmes, parfum, badzout.

Dankzij de sterk antibacteriële eigenschappen is deze olie ook inzetbaar als natuurlijk conserveermiddel in een crème.

Nog een pluspunt van deze olie is de prijs. Ze behoort tot de één na laagste prijscategorie.  Zeker de moeite waard om deze etherische olie beter te leren kennen.

Duizendblad (Achillea millefolium)

Vanaf het vroege voorjaar is het zover. Dan ontwaakt deze uiterst veelzijdige plant. Achillea verwijst naar de Griekse krijger Achilles die op het slagveld de bloedende wonden verzorgde van zijn strijdmakkers.

Het blad van deze plant lijkt bijzonder goed op een veertje. In het voorjaar zijn de jonge blaadjes tevens ‘vederzacht’. Zeer smaakvol om in salades te verwerken want ze bevatten zeer veel mineralen. Een andere traditie is het maken van ‘groenkoeken of kruidenkoeken’ in het voorjaar. Een pannenkoek waarin jong blad van voorjaarsplanten is verwerkt. Duizendblad kan perfect dienst doen als één van de ingrediënten in deze lekkernij.

In de tuin heeft deze plant ook heel veel goeds te brengen. Naast het feit dat het een sterke plant is, die met weinig tevreden is, en mooie witte schermbloemen vertoont,  is duizendblad ook een waardplant voor vlinders. Verder kan fijngehakt duizendblad een bijdrage leveren aan composthopen. Hij laat immers toe het materiaal beter en sneller te laten ontbinden. Tenslotte heeft de plant een beschermfunctie naar ongedierte toe. Zo helpt hij om kevers en vliegen af te houden van naburige planten.

In de kruidengeneeskunde kent duizendblad ‘duizend en één’ toepassingen. En dat hadden ze van oudsher al ontdekt. In de middeleeuwen maakte men heel vaak gebruik van de signatuurleer: het uitzicht en de structuur van planten werd geassocieerd met organen of stelsels waarvoor deze plant nuttig zou kunnen zijn. Het zeer fijn vertakte blad van duizendblad lijkt bijzonder op de fijn vertakte bloedvaten en de haarvaten en vandaar de gunstige werking erop.

Je kan duizendblad op diverse manieren gebruiken . Wij geven een aantal voorbeelden.

Vers blad

Verwerken in slaatjes of in gerechten. Of voor het stelpen van het bloed uit kleine wondjes. Ideaal als je op stap bent in de natuur en je hebt je pijn gedaan. Ga op zoek naar duizendblad, wrijf met het blaadje goed op het wondje en hou het een aantal minuutjes tegen de bloedende plek. Je bent snel van de bloeden verlost.

Gedroogd blad 

Geschikt om tisane van te maken of voor het maken van een tinctuur.

De plant heeft ondermeer spijsverteringsbevorderende en mild vochtafdrijvende eigenschappen. Verder is het krampopheffend, onstekingswerend en ontsmettend.

Voor een tisane kan je duizendblad bij voorbeeld combineren met citroenmelisse en kamille. Zeer interessant ter verlichting van buikkrampen en menstruatiekrampen.

Je kan ook een aftreksel maken van duizendblad dat je laat afkoelen en vervolgens uitwendig gebruikt ter ondersteuning van wondheling of op plaatsen om de bloedsomloop te bevorderen. Zeer interessant bij zware benen, spataders, aambeien.

Hydrolaat

Een zeer licht kruidig hydrolaat dat het resultaat is van stoomdestillatie van het bovengronds kruid. Voordeel van het hydrolaat is dat het vervaardigd is van vers plantenmateriaal en zo alle in water oplosbare stoffen bevat samen met een klein deel etherische olie.

Voor inwendig gebruik is dit hydrolaat een goede zachte ontgifter. Het is ontstekingsremmend, bevorderend voor de spijsvertering en heeft een goede werking op de gal. Daarnaast is vochtafdrijvend en reinigend voor de bloedvaten. Verder is het krampstillend en dus ideaal bij buikkrampen of pijnlijke maandstonden.

Voeg 1 theelepel hydrolaat toe aan een glas water of een tas tisane. Herhaal 2 tot 3 keer per dag. Of voeg 2 eetlepels hydrolaat toe aan een liter water en drink verspreid over de dag. Wens je het te gebruiken voor kinderen, dan zeker de dosis halveren of bij zeer jonge kinderen slechts een halve theelepel gebruiken per dag. Dat zal voldoende zijn.

Naar uitwendig gebruik is dit hydrolaat zeer geschikt om de circulatie te bevorderen en een gunstig effect te geven op het veneuze stelsel. Ongemakken zoals zware benen, gevoelige aderwanden of  zwakke bloedsomloop kunnen hiermee verlicht worden. Je kan hiervoor dit hydrolaat sprayen op de gevoelige plaatsen.

Op energetisch vlak is dit een zeer goed hydrolaat voor mensen die gebukt gaan onder melancholie of depressies. Het hydrolaat verdrijft negativiteit en geeft tevens energie.

Verder blijken ook huisdieren dit hydrolaat te appreciëren. Wij sprayen de vacht van onze hond geregeld waardoor die erg mooi en zacht aanvoelt.

De ene lavendel is de andere niet

In de zomermaanden bloeit hij welig : lavendel. Heel veel mensen doen zich ook graag tegoed aan een flesje aromatische etherische olie van deze plant. En dat is geheel terecht want lavendel wordt wel de EHBO van de aromatherapie genoemd. Zo veelzijdig en relatief veilig in gebruik.

Elke etherische olie is zeer geconcentreerd waardoor je ze best niet puur gaat gebruiken en zeker naar inname toe niet op je eentje gaat experimenteren. Niettemin mag lavendel met één druppeltje toch wel bij volwassenen op de pure huid gedaan worden. Bij kinderen, zwangere vrouwen en ouderen is ook hier toch voorzichtigheid geboden.

Heel vaak krijgen wij vragen voor een flesje lavendel. Aan elke klant vragen we dan trouw waarvoor de olie mag dienen. Want jawel, de ene lavendel is de andere niet. In de eerste plaats is lavendel dé olie bij uitstek die je overal wel eens durft te vinden. Wees voorzichtig met flesjes met een etiket op waar enkel ‘lavendel’ op staat.

Een kwaliteitsvolle etherische olie heeft steeds een etiket waarop de Latijnse en Nederlandse naam vermeld staan, het gebruikte deeel van de plant, de afkomst en dan verder een houdbaarheidsdatum. Bij sommige planten speelt ook de groeiplaats (aangeduid door een chemotype) een rol omdat al naargelang waar de plant groeit de inhoudsstoffen toch wel significant kunnen verschillen en dan ook de toepassingsgebieden verschillend kunnen zijn.

Lavendel etherische olie is er ook eentje waar heel veel verschillen in zijn. We zetten ze graag eventjes op een rijtje

  • Lavandin. De goedkoopste versie. De gedroogde bloemen zijn echt wel twee keer zo goedkoop dan die van de echte lavendel. Begoed je dus ook hier voor bedrog. En dat geldt dus ook naar de etherische olie toe. Lavandin olie is afkomstig van de plant ‘Lavandula hybrida’. Zoals de naam het al verraadt, is dit een hybride plant. Vaak een kruising tussen de echte lavendel (Lavandula angustifolia) en spijklavendel (Lavandula latifolia). De planten worden via stekken vermeerderd omdat de plant geen vruchtbaar zaad opleverd. Zelfs in de lavandins heb je nog verschillen. De geur is kruidiger, scherper, minder verfijnd dan lavendel. Omwille van de prijs is dit ook de beste om in huishoudproducten te gebruiken. De eigenschappen van de olie zijn redelijk gelijklopend met echte lavendel. Al is deze minder rustgevend en sterker naar krampstillende werking. Meer geschikt dus in massage olie voor de spieren.  Deze olie heeft een prijs rond de 4 €.
  • Spijklavendel. Etherische olie gewonnen uit de plant Lavandula latifolia. De bloemen zijn grijsblauw van kleur. Deze olie is het sterktst naar ontstekingen toe en is het sterkst antibacterieel en antiviraal. Bovendien ook iets krachtiger naar immunostimolans. Deze olie zit qua prijs tussen lavandin en echte lavendel in.
  • Echte lavendel. Dit is zonder meer de duurste soort van allemaal en de prijzen lopen nog op al naargelang de groeiplaats (hoogte) van het gebruikte plantenmateriaal. De geur is meer zoet, kruidig met echt bloemige ondertoon. En deze olie is dé olie bij uitstek naar rustgevendheid. Deze olie is zondermeer het prijzigst en dan zijn er zelfs nog verschillen al naargelang de hoogte waarop de plant groeit. Zo kan de prijs hiervan oplopen tot rond de 20 € of meer.

Conclusie: alle kwaliteitsvolle lavendel oliën (deze met correcte etikettering) gekocht bij een betrouwbare bron zijn steeds goed. Allen hebben ze eigenschappen rustgevend te zijn, wondhelend en ontsmettend. Echter, toch is het raadzaam om je specifieke doelstelling goed te bepalen omdat je zo een heel gerichte keuze kan maken naar werking en ook naar prijs.

Een kijk in onze tuin

‘In de eenzaamheid van de tuin, in de schaduw van een eik, waar niemand iets wordt opgelegd, is het prettig je over te geven aan een verrukkelijke gedachtenloosheid, om zich ideeën en beelden te laten vormen en ontbinden met dezelfde onsamenhangendheid als de wolken aan de hemel.’ 

Uit: Ik heb het de tuin nog niet verteld – Pia Pera

In het vroege voorjaar zijn we vlijtig bezig geweest in de achtertuin. Een stuk dat nog onbeplant was hebben we aangelegd, andere stukken hebben we een grondige make-over gegeven en de kruidentuin kreeg een opfrissing. En deze keer deden we het allemaal zelf: planten kiezen, ze de juiste plek geven en verzorgen. We zijn bijzonder blij met het resultaat tot dusver. 

De tuin is voor ons in de eerste plaats een plek om tot rust te komen. Maar ergens mag het wel een beetje spannend zijn. Ik hou er enorm van om in de ochtend of in de vooravond een toertje te doen en te zien wat allemaal ontluikt, groeit en bloeit. Het is tevens heel fijn om de diverse stadia van planten nu al te zien. Zo staan de dahlia’s en echinacea op uitkomen, maar de judaspenning en diverse sieruien vertonen reeds zaad. Zalig is het om dit contrast te zien.

Een paar overzichtsfoto’s 

 

 Enkele leuke bodembedekkers waar we bijzonder van houden: Longkruid, Elfenbloem en Dovennetel

 

 

 

 

 

Een aantal bloemen in bloei: Geranium, Salie, Scharlei (aan het ontluiken), blaassilene, de eerste dahlia, het geurende sobere roomse kamille

 

 

 

 

 

 

Leifruit in groei:

Geraadpleegde literatuur om ideeën en inspiratie op te doen

De ecologische siertuin – Velt

Schaduwplanten – het complete naslagwerk – Cor Van Gelderen en Hans Bruckman

Ontwerp en Plant – Meredith Kirton

Tuingeheimen – Modeste Herwig

Onze planten komen van

Bruckeveld kwekerij – Merchtem

Ecoflora – Halle

 

 

Plant in de kijker : Dovenetel – Lamium

Wanneer je nog op zoek bent naar een mooie bodembedekker in de tuin dan heb je hem nu gevonden. Lamium oftewel dovenetel. Het geslacht maakt deel uit van de lipbloemfamilie, wat je zeer duidelijk kan zien aan de fijne bloemetjes. Er maken zowel éénjarigen als vaste planten deel uit van dit geslacht.

De gewone witte dovenetel (lamium album) is de meest verspreide in Europa en vinden we op diverse plaatsen terug in het wild. Het blad lijkt zeer sterk op dat van brandnetel met dat verschil dat het geen mierenzuur bevat en dus niet prikt. De naam dovenetel is daarvan afkomstig:  de netel is doof, hij brandt dus niet. Andere varianten die we in het wild terugvinden zijn de gele dovenetel (Lamium Galeobdolon) en de paarse dovenetel (Lamium purpureum). Deze laatste komt tevens spontaan te voorschijn in de tuin.

Volgens de Griekse mythologie is Lamia album  eigenlijk het symbool van ontrouw van Zeus. Hij zou Hera bedrogen hebben met Lamia en uit wraak heeft Hera beide veranderd in een dove netel.

Het plantje is niet veeleisend en heeft een lange bloeitijd : van april tot oktober. Het zaad van de plant wordt door mieren verspreid dankzij het mierenbroodje. Dat is een zeer zoet deeltje aan het zaadje dat mieren aantrekt waardoor ze het verder gaan verplaatsen. Zij doen zich tegoed aan de zoete lekkernij zonder dat het zaadje hierdoor aangetast wordt. Het heeft wel van de kracht van de mieren gebruik gemaakt om zich te verplaatsen om zo weer op een ander plekje te kunnen groeien. De samenwerking in de natuur is toch echt wel mooi.

Het blad en de bloemetjes van alle soorten zijn eetbaar. Ze zijn bijzonder rijk aan mineralen. De bladeren smaken lichtjes bitter, de bloemen daarentegen zoet door de aanwezige nectar. Je kan ze verwerken in slaatjes of een tisane trekken van de blaadjes. Het is trouwens één van de weinige planten waarvan het blad niet verandert van smaak eens de plant in bloei staat, je kan dus blijven oogsten. Voor slaatjes is het jonge blad te verkiezen. Voor in een wokschotel of soep kan het wat ouder blad ook dienst doen.

In de kruidengeneeskunde wordt deze plant inwendig gebruikt ter verlichting van vrouwenkwalen. Het is tevens inzetbaar bij darmlast of ter ondersteuning van de luchtwegen.  Uitwendig kan je er een maceraat van maken of een extract om hiermee dan een zalf of crème te maken die vooral pijnstillend werkt.

Ik vind het plantje ook gewoon decoratief in de tuin. Ik heb de gewone paarse variant staan, maar tevens een aantal andere mooie cultivars:  Lamium maculatum “white nancy” en Lamium maculatum “beacon silver”. Beide zijn vaste planten met een zacht zilverbont blaadje. Ze woekeren niet en bloeien van april tot juli. Zeer goed winterhard.

Ben je toch nog op zoek naar een andere bodembedekker? Wel eigenlijk hebben heel wat planten de eigenschap om de bodem te bedekken. We denken vooral aan lage kruipende planten maar lavendel of kruiden zoals dragon zullen tevens de bodem in een mum van tijd verbergen. Zoek je toch iets lager bij de grond dan vind ik volgende planten ook bijzonder mooi en waardevol: lievevrouwebedstro (Gallium odoratum), kruipend zenegroen (Ajuga reptans) of vrouwemantel (Alchemilla vulgaris of mollis). De eerste is een echte schaduwplant en verdraagt moeilijk zon. De anderen kunnen dat wel aan.

Boeken als sfeermakers

Er zijn zo van die boeken die echte must haves zijn. Ze brengen als het ware sfeer in huis en in de boekenkast.  Toppers onder deze sfeermakers zijn voor mij persoonlijk steeds plantenboeken.

Het eerste boek dat ik graag even in de kijker wil zetten is Botanical style van Selina Lake. Ik kreeg de boekentip van een heel fijne vriendin en blogster Sarah  die heel veel bezig is vintage. Ze heeft een eigen blog Nuniya waarop je tevens de link terugvindt naar haar eigen vintage webshop waar ze sinds kort mee gestart is.

De auteur van het boek is een styliste die kan terugvallen op haar eigen craft skills zoals naaien, werken met bloemen en schilderen om haar extra inspiratie te geven.  Haar acht boeken over interieur en tuin behoren bij de best verkopende in de categorie.

Botanical style is eigenlijk een fantastisch mooi ‘lookbook’ dat direct een zeer frisse, natuurlijke sfeer oproept.

De auteur beschrijft 5 facetten van een botanische stijl voor in en rond het huis. Zo kan een  luchtige en delicate vintage style beroep doen op planten materialen door gebruik te maken van textiel en servies met diverse bloemenmotieven.  Een meer industriële loft-achtige stijl vraagt dan minder verfijnde bloemenmotieven maar eerder strakke groene planten als botanisch element.

Verder kan je ideeën opdoen over planten voor de tuin, hoe een serre sfeervol in te richten en staat er heel veel uitleg  in over kamerplanten. Wat mij tevens bijzonder aanspreekt aan het boek zijn de leuke DIY tips die je doorheen het boek kan vinden waaronder plantenkransen maken, hoe je met gedroogd plantenmaterial theelichthoudertjes maakt of hoe je vaasjes kan maken van diverse gerecycleerde materialen.

Een bijzonder origineel en aangenaam interieur boek waar ik op geregelde tijdstippen in terugblader om ideeën op te doen of gewoonweg omdat het mij een instant ontspannen gevoel geeft.

Het tweede boek waar ik graag iets meer over wil vertellen is een kruidenboek. Maar niet zomaar een kruidenboek zoals er zoveel zijn. Leni’s kruidenboek’is geschreven door herboriste Martine Van Nuffel en opgedragen aan haar kleinkind Leni. Het is gewoonweg een pareltje. Het boek is geschreven in de vorm van een kinderboek met ongelooflijk mooie illustraties. Op een speelse manier leer je meer over kruiden. Zo vergelijkt  Martine de plant met een boekenkast die bestaat uit verschillende schuifjes. Bij het openen van één van de schuifjes komt er een waardevol stofje of bijzondere eigenschap  vrij van de plant. Een zeer bevattelijke manier om de complexiteit van de plant en zijn inhoudsstoffen te verduidelijken.

Het boek beschrijft  een aantal planten  op een zeer speelse, bevattelijke manier waaronder duizendblad en madeliefje als zeer gekende planten maar tevens ook wilde chicorei en kattenkruid die misschien wat minder tot de verbeelding spreken. Verder bevat het boek ook een ‘doe-gedeelte’ met tal van leuke eenvoudige recepten die door jong en oud kunnen uitgeprobeerd worden.

Het bijzondere aan dit boek vind ik de laagdrempeligheid en de prachtige vormgeving. Het boek is uitnodigend voor een zeer breed publiek. Zowel voor plantenkenners als leken in kruidenleer biedt dit boek een meerwaarde. Een echte aanrader om in huis te halen.